One Data, One Truth? Waarom hebben Finance en Tax eigenlijk verschillende waarheden?

25-09-2026 Pieter de Kok Blog

Een onderneming verkoopt een product. Er is een klant, een order, een levering, een factuur, een betaling en uiteindelijk een resultaat. Feitelijk is dat één economische gebeurtenis, vastgelegd in verschillende stappen binnen de systemen van een onderneming.

Toch kan diezelfde gebeurtenis vervolgens terechtkomen in verschillende administraties, datasets, spreadsheets en rapportages. Finance kijkt ernaar voor de maandafsluiting en jaarrekening, Tax gebruikt de gegevens voor bijvoorbeeld btw, vennootschapsbelasting of transfer pricing en Business Control wil weten wat de klant, het product of de regio daadwerkelijk heeft opgeleverd.

Iedere discipline heeft daarbij zijn eigen informatiebehoefte. Het gevolg is alleen dat data regelmatig opnieuw worden verzameld, geëxporteerd, aangevuld, gecorrigeerd en geclassificeerd. Vervolgens zijn weer aansluitingen nodig om vast te stellen waarom het ene rapport niet precies aansluit op het andere.

Dat roept een interessante vraag op: waarom organiseren we data eigenlijk rondom afzonderlijke rapportages in plaats van rondom de economische werkelijkheid van de onderneming?

Drie afdelingen, één onderneming

Historisch is goed te verklaren waarom Finance, Tax en Business Reporting ieder hun eigen dataprocessen hebben ontwikkeld. Ze hebben verschillende verantwoordelijkheden, deadlines en rapportagevereisten. Een fiscale aangifte is iets anders dan een jaarrekening en een managementdashboard heeft weer een ander doel.

Maar verschillende toepassingen hoeven niet automatisch verschillende databronnen te betekenen.

De order die vandaag in het ERP-systeem wordt geregistreerd, verandert immers niet omdat Tax er morgen naar kijkt en Finance de transactie volgende maand gebruikt voor de afsluiting. Wat wel verandert, is het doel waarvoor de gegevens worden gebruikt en soms ook de manier waarop ze worden geïnterpreteerd.

One Data, One Truth betekent wat ons betreft daarom niet dat iedereen hetzelfde rapport moet gebruiken. Het gaat veel meer om één betrouwbare databasis waarop verschillende rapportages, analyses en toepassingen kunnen worden gebouwd.

De achterkant van reporting

Veel organisaties investeren momenteel stevig in dashboards, forecasting, automatisering en natuurlijk AI. Finance en Tax beschikken daardoor over steeds meer mogelijkheden om grote hoeveelheden data sneller te verwerken en te analyseren. Maar hoe geavanceerd de voorkant ook wordt, uiteindelijk blijft de kwaliteit afhankelijk van de data aan de achterkant.

Als Finance omzet op een andere manier verzamelt en structureert dan Tax, terwijl Business Control vervolgens weer een eigen dataset bouwt, ontstaat een bijzondere situatie. We gebruiken steeds intelligentere technologie om verschillende versies van dezelfde werkelijkheid achteraf weer met elkaar in overeenstemming te brengen.

Daar ligt volgens mij een veel interessantere uitdaging dan alleen het toevoegen van nóg een rapportagetool. We zouden verder terug kunnen gaan in de dataketen en kijken waar gegevens ontstaan, welke betekenis ze daar krijgen, welke kenmerken direct betrouwbaar kunnen worden vastgelegd en welke functies binnen de organisatie vervolgens van diezelfde gegevens gebruik kunnen maken.

Van rapportageketen naar dataketen

Dat vraagt ook om een andere manier van denken over reporting. Traditioneel begint een rapportageproces vaak bij de informatiebehoefte: welke gegevens hebben we nodig om deze rapportage, aangifte of analyse te kunnen maken?

Een meer geïntegreerde benadering begint eerder in het proces. Welke economische gebeurtenissen vinden binnen onze onderneming plaats, welke gegevens ontstaan daarbij en wat moeten we bij de bron vastleggen om die data vervolgens voor verschillende doeleinden te kunnen gebruiken?

Dat verschil lijkt misschien klein, maar organisatorisch is het behoorlijk fundamenteel.

Je bouwt dan niet voor iedere toepassing opnieuw een dataset, maar probeert een betrouwbare dataketen te creëren waaruit meerdere toepassingen kunnen worden gevoed.

Finance kan die basis gebruiken voor financial reporting, Tax kan er fiscale regels en classificaties op toepassen en Business Control kan dezelfde transacties gebruiken voor bijvoorbeeld marge-, klant- en performanceanalyses.

One Data, One Truth?

De titel van onze executive roundtable op 1 december bevat bewust een vraagteken. Absolute one truth bestaat waarschijnlijk niet. Finance, Tax en Business kijken vanuit verschillende verantwoordelijkheden naar een onderneming en verschillen in definities en interpretaties zullen daarom blijven bestaan.

Dat is echter iets anders dan verschillende versies van de onderliggende feiten.

De interpretatie kan verschillen. De bron hoeft dat niet.

Misschien moeten we daarom niet proberen iedereen hetzelfde rapport te laten maken. De interessantere ambitie is dat iedereen begint bij dezelfde betrouwbare werkelijkheid en vervolgens vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid met die data verder werkt.

Daarover gaan we op 1 december 2026 tijdens onze executive roundtable Finance meets Tax: One Data, One Truth? in gesprek met CFO’s, Finance Directors en Tax Directors.

Samen met TPA Global en e-Bright bespreken we praktijkcases en vooral de vraag hoe organisaties de stap kunnen zetten van afzonderlijke Finance-, Tax- en Business Reporting-data naar een meer geïntegreerde dataketen.

Want uiteindelijk zit de echte winst misschien niet in het steeds beter aansluiten van rapportages achteraf, maar in het slimmer organiseren van de data waarop al die rapportages zijn gebaseerd.

Pieter de Kok
Geschreven door:

Pieter de Kok