In oktober 2025 hostten Coney Minds en TheDataConnection samen ‘The Magic of Data’, een interactieve inspiratiesessie waarbij wij aan de hand van verschillende casussen, visueel weergegeven in Tableau-dashboards, lieten zien wat data-analyse concreet kan betekenen voor een organisatie. In deze serie blogs leggen wij deze dashboards nog eens gedetailleerd uit. In deel 7 duiken we in inkoopprijzen en wat je kunt voorspellen als je de patronen in de stijgingen ziet.
Dashboard 7: Kosten onder de loep: zo houden retailers grip op stijgende inkoopprijzen
Casus 2022–2025: FootWorks Retail
Klik hier of op bovenstaande afbeelding om het dashboard online te bekijken
Veel CFO’s en controllers binnen retail zien het elk kwartaal terugkomen: de omzet beweegt mee met seizoenen en campagnes, maar de inkoopkosten stijgen gestaag door. Materialen zoals leer, rubber en textiel worden duurder, merken hanteren nieuwe prijsstrategieën en prijsafspraken van een jaar geleden blijken ineens te smal om marges overeind te houden. In veel organisaties is dan het grootste probleem niet dat de kosten stijgen, maar dat men niet tijdig ziet waarom dat gebeurt en hoe structureel het is.
Bij FootWorks Retail, een landelijke schoenenketen, liep men tegen precies dat punt aan. In de dashboards bleek de gemiddelde unitprijs uit te komen op ruim 104 euro, terwijl voor dezelfde periode een budget van ongeveer 102,50 euro was vastgesteld. Het verschil is klein per paar, maar binnen een collectie van tienduizenden stuks betekent dit al snel een forse druk op de marge. De vraag was dus simpel: welke merken en materialen veroorzaken deze verschuiving ,en is dit tijdelijk of structureel?
Het kosten-dashboard geeft daar snel richting aan. De kracht ervan zit niet in complexiteit, maar in een klein en consistent datamodel.
Een klein datamodel dat de trend zichtbaar maakt
Elke schoen wordt vastgelegd met vier basiselementen: de inkoopprijs, de budgetprijs, het merk en het materiaal, gekoppeld aan de maand van inkoop. Door die gegevens in één model te combineren ontstaat automatisch een trendlijn die door alle dashboards loopt. Hierdoor sluiten overzichten, totalen en gemiddelden logisch op elkaar aan, en kijken het dashboard, de administratie en de budgetrapportage naar dezelfde werkelijkheid.
Zodra elke inkoopregel dezelfde route volgt, ontstaat er vanzelf een betrouwbare trend.
Voor CFO’s en controllers scheelt dat veel werk. De basis ligt vast en is controleerbaar; het gesprek gaat niet meer over de vraag welke lijst klopt, maar over de beweging zelf.
Merken die boven budget uitkomen
In het dashboard wordt snel duidelijk welke merken de grootste afwijkingen laten zien. Bij FootWorks valt vooral op dat merken zoals Dr. Martins, Nike en New Balance structureel iets boven budget inkopen. De verschillen zijn niet extreem groot, maar wél hardnekkig. Dit soort afwijkingen is precies wat een marge onder druk kan zetten, zeker bij merken met een groot aandeel in de totale collectie.
Merken zoals Converse blijven keurig binnen het budget. Voor FootWorks was dat direct waardevol: het was geen generiek probleem, maar een merkgebonden verschuiving.
Kosten door de tijd: lichte beweging, duidelijke richting
Het verloop door de tijd laat een stabiel maar stijgend beeld zien. Merken bewegen met ups en downs door de seizoenen heen, maar de onderliggende trend is duidelijk: kosten stijgen eerder dan dat ze dalen. Sommige merken, zoals New Balance, hebben een herkenbaar ritme met lichte dalingen in het voorjaar en pieken richting het najaar. Andere merken, zoals Reebok, blijven juist verrassend stabiel.
Hoewel de beweging relatief rustig is, geeft de lange lijn precies het inzicht dat FootWorks nodig had: de stijging is niet incidenteel, maar structureel. En structurele stijging vraagt om structureel bijsturen, in assortiment, prijsstelling of inkoopstrategie.
De kern: leer wordt duurder, en dat is merkbaar
De detailanalyse per materiaal maakt scherp waar de grootste ontwikkelingen plaatsvinden. Bij FootWorks springt vooral leer eruit. Over meerdere jaren zie je een oplopende trend waarin de gemiddelde kosten stevig stijgen en zich losmaken van het historische gemiddelde. Dat is precies het soort trend dat marge aantast zonder dat er in de weekrapportages alarmsignalen afgaan.
Engineered mesh en andere materialen blijven veel stabieler, terwijl het gecombineerde materiaal leer/mesh een vergelijkbaar stijgende beweging laat zien. De conclusie voor FootWorks was helder: het probleem zat niet alleen in de merken, maar vooral in de materiaalkeuze. En materiaalkeuze is direct te sturen.
Niet elk merk is het probleem, vaak is het het materiaal dat de prijs bepaalt.
Wat het detaildashboard laat zien bij FootWorks
In het overzicht met totale kosten per merk wordt de impact van volume goed zichtbaar. New Balance heeft hoge totale kosten omdat het merk veel draait. Dr. Martens heeft hogere kosten per paar waardoor kleine stijgingen relatief veel effect hebben. Reebok blijft juist onder controle. Het helpt jonge controllers om verder te kijken dan alleen absolute bedragen en meteen naar de samenstelling van het volume te kijken.
De vergelijking tussen werkelijke kosten en budget per merk laat bovendien zien dat meerdere topmerken boven budget uitkomen. Voor FootWorks betekende dat dat het budget niet verkeerd was, maar de werkelijkheid sneller verschoof door materiaalinflatie en veranderde inkoopafspraken.
Slot: beter voorspellen, tijdiger bijsturen
Het dashboard maakt niet alleen zichtbaar wat er gebeurt, maar, belangrijker voor CFO’s en controllers, wáár het gebeurt en hoe structureel het is. Dat geeft ruimte om vooruit te kijken. Dankzij deze inzichten kan FootWorks nu beter voorspellen welke materialen en merken de komende periodes duurder zullen worden en welke categorieën binnen de bandbreedte blijven. Daardoor wordt bijsturen niet reactief, maar gepland.
Een klein en logisch datamodel verandert inkoopkosten van een risico naar een stuurinstrument. En zodra de basis staat, volgt betrouwbaarheid vanzelf.
