Ook in de fiscaliteit woekert het AI-virus al enige tijd voort. Implementatiemodellen waarbij met meerdere machine learning apps de juiste fiscale adviezen en aangiftes met een druk op de knop het daglicht zien, zijn niet van de lucht. Ook hier staat het edele beroep van de fiscalist uiteraard op de tocht, vliegen ons nieuwe Engelse termen om de oren, en wordt ons (externe adviseurs maar ook interne business financials) vooral aangeraden alvast strategisch na te denken over de transitie naar een toekomst van real-time reporting, het voldoen aan toenemende (ESG-) rapportageverplichtingen en fiscale compliance.
En dat allemaal onder de eeuwige mantra van transparantie en grip op de organisatie en haar kosten (bij dat laatste denk ik altijd, als je tenminste niet aan de grotere kantoren vast zit, kijk eens naar kantoren als de onze, dan valt het eerste kostenvoordeel al te boeken…).
Desondanks onderken ik de kracht van data en data-analyse. Data liegen niet. De uitdaging zit in het interpreteren van data in de slag naar informatie. En daarbij lijkt te gelden hoe meer data hoe beter zoals bij de invoering van de ViDA-richtijn, zie ook een eerdere nieuwsbrief, waarvan het Nader Rapport inzake het voorstel van wet (Wet implementatie Richtlijn Btw in het digitale tijdperk) op 26 maart 2026 naar de koning is gestuurd.
De richtlijn beoogt (internationale) btw-fraude te bestrijden door allereerst voor leveringen van goederen en diensten binnen de EU, de zogenoemde Intra Communautaire Prestaties, afgekort ICP-leveringen, ViDA-A in te voeren waarbij ondernemers met ingang van 1 juli 2030 hun EU grensoverschrijdende transacties online met de overheid moeten delen op het niveau van factuurregels (!) die vervolgens worden gedeeld met de nationale belastingdiensten in de EU. Daarvoor zal een berichtenprotocol worden ontwikkeld en zijn veel softwareleveranciers weer even een tijdje zoet. Dit zal de pakkans bij fraude moeten verhogen. Op zich een nobel streven.
In de vakliteratuur vernam ik echter ook een tegengeluid als gevolg van een voor de btw-aangifte voor de hand liggende verdere invoering van deze berichtenuitwisseling voor alle transacties, dus alle factuurregels, ViDA-B! Daarbij beschikt de overheid meteen dus over al uw gegevens – niet meer op een geaggregeerd niveau als totaal netto-omzet maar op detailregelniveau – met alle (privacy) risico’s van dien (toevallig klant bij Odido?). Dit roept tevens vragen op over gegevensbeveiliging en (rechtmatige) feitenvergaring door de Belastingdienst, toezicht daarop en hoe het zit met de bewijslast. Stel er zitten onjuistheden in de door andere bronnen aangeleverde data, de databases of software bij de Belastingdienst en u krijgt een aanslag die u niet thuis kunt brengen?
Met dit systeem de btw-fraude terugbrengen naar nul is een illusie. Een meer effectieve bestrijding blijft uiteraard welkom maar het is te hopen dat de (beginnende) kritiek uit de vakliteratuur overwaait naar de politiek voordat we vol gas blind overgaan naar de New Era of Corporate Taxation onder de belofte van weer eens meer grip op uw compliance kosten en andere administratieve lastenverlichtingen.
